Níu xuân
Bướm hồng dìu dặt bước xuân
Ngẩn ngơ mắt lá bần thần môi hoa
Níu xuân ở lại cùng ta
Ngẩn ngơ mắt lá bần thần môi hoa
Níu xuân ở lại cùng ta
21.Mèo có thể véo von, lên giọng, xuống giọng với 100 âm thanh
khác nhau, nghĩa là có thể hát được, trong khi chó, chỉ ư ử được 10 âm thanh
thôi! Hèn gì mèo mà thủ thỉ, thì tình nhân, chỉ có…nước chết!
22.Mèo uống nước bằng cạnh bên lưỡi, chứ không phải đầu lưỡi
đâu.
23.Chỉ mèo nhà, mới có thể dựng đuôi
thẳng đứng khi đi. Mèo rừng, mèo hoang và các họ hàng khác của mèo (hổ, báo…)
chỉ có thể để đuôi nằm ngang hoặc quặp giữa hai chân.
24.Mèo có 24 chiếc ria (mỗi bên mép 12
chiếc), không phải để vểnh lên chơi sang, mà dùng ria đụng qua đụng lại, để làm
toán, xác định không gian sống có đủ cho mình hay không.
25.Mỗi centimet vuông trên thân mèo có
20.155 chiếc lông mượt mà. Mèo lông đen tuyền cực quý, được các cụ lang coi như
một vị thuốc! Bạn nuôi mèo đen, chú ý giữ gìn nhé. Sểnh ra là mất đấy, nhất là
nhà bạn gần…tiệm thuốc bắc!
26.Mèo rất sạch sẽ, biết tự “rửa mặt”. Thường trau chuốt bằng
cách liếm nước bọt rồi lấy chân chải lông. Thích ở chỗ cao. Sống trong căn hộ
khép kín, khi đi tè, đi ị chúng biết vào “toa lét!” Sau đó lấy chân trước giật
nước! (Tất nhiên phải huấn luyện.)
27.Học thêm một chút tiếng Anh bạn nhé. Người yêu mèo được gọi
là ailurophile.
Gió thì gió cứ mơn man
Mưa thì mưa cứ nồng nàn bụi
xanh
Mắt thì mắt cứ long lanh
13. Mèo là động vật duy nhất phát ra
tiếng grừ… grừ…ừ… có tần số 26 chu kỳ/giây, tương đương động cơ diesel. Đó là
vì mèo có kỹ thuật làm rung dây thanh đới. Cơ thanh quản đóng mở tương ứng với
tần số. Tiếng grừ của mèo không nhất thiết thể hiện sự khoan khoái. Khi doạ
nhau, săn mồi chúng cũng grừ.
14. Trong suốt cuộc đời, mèo grừ… ừ... ừ…
10.950 lần. Tiếng “meo… meo” dễ thương chỉ dành cho người chúng thương. Ít khi
chúng dùng âm thanh này “nói chuyện” với đồng loại, kể cả với bạn tình!
15. Mèo nghe thính hơn chó và người.
Chúng ta chỉ nghe được âm thanh có tần số dưới 20 kHz, còn mèo dưới 65 kHz
(kilôhéc).
16. Mèo có 32 bắp thịt tại tai, nên nó
“dỏng tai” lên để nghe ngóng rất nhanh, nhanh hơn cả chó bảo vệ được huấn luyện
chuyên môn!
17. Mèo cứ hay dụi vào người, hoặc các vật khác, như âu yếm lắm.
Đừng tưởng lầm! Thật ra đó là cách để chúng hạ huyết áp mà thôi!
18. Khi vui vẻ, mèo thể hiện bằng cách
nhảy cẫng lên, giống như người!
19. Mũi mèo giống như vân tay người, có thể in vào chứng minh thư
của chúng (nếu có) để nhận ra từng cá thể. Cái mũi ấy có độ thính hơn mũi người
đến 14 lần. Mèo 4 chân, mèo 2 chân, cũng có mũi thính hơn đàn ông gấp…chục lần!
20. Mắt mèo tinh hơn mắt người đến 6 lần. Đặc biệt chúng có thể
nhìn trong đêm, vì thuỷ tinh thể có một lớp tế bào hấp thụ ánh sáng. Mèo không
mù màu như đa số loài vật. Nó phân biệt được đỏ, xanh da trời và xanh lá cây.
Song theo chúng thì bãi cỏ có màu… đỏ!
Năm mới mừng thêm một chú mèo
Rộn ràng tám chú* múa ca reo
Trườn mềm uốn dẻo như Rồng** Rắn**
Bám thấp trèo cao vượt Chó** Heo**
Rành rọt thực hư tai rộng hoáng
Tỏ tường đen trắng mắt trong veo
Trời cho mỗi giáp đông thêm một
Bóng tháng năm trôi tựa gió vèo!
*Những năm mèo của tôi: Kỷ
mão, Tân mão. Quý mão, Ất mão, Đinh mão, Kỷ mão, Tân mão và Quý mão
**Các chi: thìn, tỵ, tuất, hợi.
1.Mèo vốn là con vật ở rừng, nhưng một nhánh rời bỏ nơi hoang dã
về sống với người, trở thành “mèo nhà!” Nếu lần theo gia phả thì tổ tiên mèo
xuất hiện trên Trái đất 10-15 triệu năm về trước!
2.Trong một ngôi mộ cổ đào được trên đảo Cyprus có niên đại là
9.500 năm, giữa các đồ tuỳ táng có bộ xương mèo, chứng tỏ từ thời ấy, mèo đã
kết bạn với loài người, để cùng chung sống lâu năm lắm rồi!
3.Năm 1988, một nông dân Ai Cập phát hiện ra một nghĩa địa mộ
táng, có tới 300. 000 (ba trăm ngàn) thi hài mèo dưới dạng xác ướp. Người Anh,
hồi ấy thống trị Ai Cập, đã cho chở về nước để làm phân bón ruộng!
4.Ngày nay, mèo là loài được nuôi nhiều
nhất trong gia đình. Ước tính tổng số các chú Tom (tên mèo trong các phim hoạt
hình) trên Trái đất khoảng 500 triệu, chưa kể những chú mèo hoang, tức mèo vô
gia cư, sống đầu đường xó chợ, thì vô số kể!
5.Riêng ở Mỹ, các gia đình nuôi đến 73
triệu mèo làm “thú cưng”, bằng dân số một nước lớn (trong khi đó chỉ có 63
triệu chú cún). Cứ chưa đến 4 người nuôi một con mèo! Đó là mèo 4 chân, còn mèo
2 chân, đông hơn nửa trái địa cầu!
6.Người Mỹ vốn thích thống kê. Họ bảo cứ mỗi giờ, có 200 triệu
mèo Mỹ ngáp và mỗi ngày, chúng có 425 triệu giấc ngủ ngắn!
7.Họ còn bảo có 25% các ông bà chủ dùng
máy sấy tóc để sấy lông cho mèo và bơm nước hoa cho chúng sau khi tắm. Cũng
theo thống kê của họ, hàng năm trên dưới 40.000 (bốn mươi ngàn) người bị mèo cắn phải đến bệnh viện tiêm thuốc trừ
dại. Nhưng cũng chẳng vì thế họ ghét bỏ mèo. Rất vui với “thú đau thương” này!
8.Các nhà “mèo học” phân loại mèo nhà
thành 33 giống khác nhau, với trên 3.000 loài!
9.Đã có thời mèo là linh vật đối với
nhiều dân tộc ở Trung Đông. Người Ai Cập cổ thờ một nữ thần gọi là Nữ thần
Bast, mình phụ nữ, đầu mèo.
10.Cũng có thời, ở nước này luật pháp
quy định giết mèo phải đền mạng! Khi trong nhà mèo bị chết, cả nhà cạo trụi
lông mày, để chịu tang! Sau đó tạc tượng gỗ để thờ
11.Có điều này, chẳng hay ho lắm những
cũng phải nói ngay. Tại châu Á, nhiều người thích mang mèo lên bàn ăn rồi so
đũa. Hàng năm khoảng 4 triệu mèo, được phong danh hiệu là “tiểu hổ” và được chế
biến làm nhiều món ăn khoái khẩu, cho một số bợm nhậu!
12.Mèo rất thông minh. Chúng có chỉ số
IQ (các nhà tâm lý động vật có cách xác định chỉ số này cho chúng) chỉ đứng sau
khỉ, tinh tinh và cá heo. Chúng có thể hiểu được niềm vui nỗi buồn của người để
chia sẻ, và biết ai yêu, ai ghét chúng. Chúng nhận biết được cả thái độ của bạn
trong giọng nói cơ. Mèo 2 chân, còn thông minh gấp hàng ngàn lần!
Có một cuộc lữ huyền thoại trong đời thường hôm nay mà kẻ lữ là một thi nữ trẻ duyên dáng. Em từ Bạc Liêu lên Thành Phố* rồi bay ra Thủ đô trong một buổi sáng và về lại Thành Phố vào Cần Thơ, một thành phố khác của Miền tây sông nước cùng ngày. Giữa hai chuyến đi về là cuộc gặp gỡ thân tình với bạn thơ Hà thành. Em mang đến cuộc vui ánh mắt, nụ cười Phương nam hiền dịu và hơi thơ trẻ trung. Trong khoảng lặng ngắn ngủi của chuyến đi em kịp hòa mình vào không gian sôi động của chuyện thơ, chuyện đời và cụng ly trong một nhà hàng đặc sản xứ Bắc Kỳ.
Thi nữ ấy là Phan Phượng Uyên với bút danh Mai Trinh. Em là hội viên câu
lạc bộ thơ Haiku Việt Hà Nội và hội viên Haiku thế giới WHA. Thơ Mai Trinh dù
là Haiku hay Tự do đều đằm thắm, mềm mại, giầu nữ tính.
Ai kia đâu là gió
Càng không phải là mây
Ướm nụ hôn bất chợt
Cho hạnh phúc đong đầy
…
Nửa con tim thổn thức
Dấu niềm riêng vào lòng
Ngẫu nhiên làn gió mát
Từ phương nào qua song. (Dấu mộng)
Bài thơ tình em viết trao anh
Là bài thơ với bao điều hẹn ước
Dù chỉ một lần thôi trên cầu Ô
Thước
Chức Nữ Ngưu Lang thỏa mộng vai kề
Mối tình đầu sao quá đỗi đam mê
Anh là niềm tin cho em rạng ngời
tỏa sáng
Là ước mơ là khung trời lãng mạn
Là bản tình ca khắc vạn câu thề. (Mắt lá nguyên trinh)
Giữa dòng
Thuyền neo
Trăng treo lúng liếng
Ôi hoa môi
Mọng sương chiều Vĩ Dạ
Nghiêng vành trăng - nét mày.
Người đàn bà
Neo mình lên bếp khói
Đêm xuân
Mai Trinh là người hoạt đông thơ
sôi nổi; em tham gia nhiều cuộc giao lưu từ Nha Trang, Huế ra đến Hải Phòng, Hà
Nội và cũng nhiều lần đoạt giải thi của các câu lạc bộ trong nước.
Lúc chia tay, nhìn theo bóng em đi
tôi cứ mơ hồ hình dung dáng dấp một phụ nữ trẻ lặn lội dặm trường, trèo non vượt
suối trong những câu chuyện xưa ngày. Mới hay, không phải chỉ có tình yêu mới
làm nên sức mạnh trong cuộc sống. Có một thứ tình khác không thua kém, xin được
gọi là Tình Thơ!
*Cách nói gọn tên Thành phố Hồ
Chí Minh mà người Phương nam hay dùng
Gió phả mưa phun lạnh xám trời
Hiên ngoài tí tách giọt rơi rơi
Hương trà gọi nhớ về xưa cũ
ấm lạnh ngày đông ấm lạnh đời!
5. Bảy thiên thể này tương ứng với bảy ngày trong
tuần là :
1, Sunday - Chủ nhật
2, Monday - Thứ hai
3, (Pháp) Mardi - Thứ ba
4, (Pháp) Mercredi - Thứ tư
5, (Pháp) Jeudi - Thứ năm
6, (Pháp) Vendredi - Thứ sáu
7, Saturday - Thứ bảy
6. Số 7 là một số nguyên tố (Prime number).
7. Tổng của 2 mặt đối nhau trên một
quân xúc xắc chính cống là 7. Nói cách khác, không có 2 mặt nào trong số 3 mặt
mà chúng ta nhìn thấy trên một quân xúc xắc có tổng bằng 7.
8. Cuốn tiểu thuyết cuối cùng của nhà văn Kim
Dung là "Lộc đỉnh ký" (1972). Nhân vật chính tên là Vi Tiểu Bảo - một
anh chàng bất tài, văn dốt vũ dát nhưng lại có đến tận... 7 cô vợ đẹp như tiên.
Bảy người vợ đó là :
1, Song Nhi
2, Phương Di
3, Tô Thuyên
4, Tăng Nhu
5, A Kha
6, Tiểu quận chúa Mộc Kiếm Bình
7, Kiến Ninh công chúa
Kể từ Trần Dần, Lê Đạt …, những người đặt viên gạch đầu
tiên cho thơ Haiku bước vào đất Việt đến nay, thời gian cũng không gọi là ngắn
nữa. Tiếp bước các ông, số người hưởng ứng kể như lá mùa thu. Phải đợi tới khoảng
đầu thế kỷ hai mươi mốt, thể loại thơ mang tiếng khó tính này mới thức dậy mạnh mẽ, trở thành trào lưu, có sức cuốn hút cả người viết lẫn người đọc.
Đầu tiên
phải kể đến câu lạc bộ thơ (CLB) Haiku thành
phố Hồ Chí Minh với sự dẫn dắt của chủ nhiệm Lưu Đức Trung. Ở đây tập hợp được
đông đảo người tham gia có tiềm năng, đặc biệt là lực lượng trẻ. Cũng từ đây
nhiều nội san, tập thơ cá nhân ra đời tạo sự chú ý của những người hâm mộ Haiku
khắp nước. Khi đó, nhóm người yêu thơ Haiku ở Hà Nội sinh hoạt trong CLB thơ Bích Câu cũng gửi bài
vào cùng góp mặt, góp lời như thể là thành viên vậy. Cũng từ câu lạc bộ này
thúc đẩy mà những cuộc thi thơ Haiku với sự chủ trì cùa lãnh sự quán Nhật Bản kết
hợp với chi nhánh báo Tiền phong Phía nam được mở ra đều đặn, ngày càng chất lượng.
Đặc biệt hơn là sự thúc đẩy ấy mang lại chỗ đứng cho thơ Haiku, nó được đưa vào
giảng dậy trong nhà trường phổ thông như mọi loại
hình thơ khác.
Sau một thời gian ngắn, những haijin Hà Nội cũng tự thành
lập câu lạc bộ riêng của mình, xuất bản nội san riêng và tìm hướng đi độc lập
phù hợp với xứ sở. Hai CLB của hai thành phố lớn nhất nước vẫn giữ quan hệ trao
đổi in ấn và kinh nghiệm sáng tác, hoạt động … với nhau để cùng hoàn thiện. Từ
sau đại hội của hiệp hội Haiku quốc tế WHA mà chủ nhiệm Đinh Nhật Hạnh cùng phó
chủ nhiệm Nguyễn Thị Bình được mời tham dự tại Nhật Bản, CLB thơ Haiku Hà Nội
và một số haijin được kết nạp vào hiệp hội này, hoạt động có chất lượng hẳn
lên. Một phong trào sáng tác mới nở rộ với nhiều khúc thơ hay, trang lý luận
sâu sắc. Sự kiện quan trọng nhất của giai đoạn này là việc tổ chức được một cuộc
tọa đàm (thực chất là một hội thảo) quy mô lớn, nội dung phong phú với sự có mặt
của chủ tịch WHA Ban’ya Natsuishi và nhiều đại biểu thơ văn, bạn bè tham dự. Đinh chủ nhiệm có khả năng thu hút và tập hợp nên không
những các thành viên Bích Câu tham gia mà nhiều người từ nhiều ngành nghề xã hội
cũng tìm về tạo nên một đội ngũ có năng lực đa dạng ngoài thơ. Những cây bút
nhiều miền trong cả nước từ Bạc Liêu, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Quảng Bình đến Hải
Phòng... lần lượt hội về làm cho CLB ngày càng phong phú màu sắc và đậm đà chất
lượng.
Nhận thấy nếu cũng chỉ gọi là thơ
Haiku e dễ lẫn với thơ chính gốc của xứ Mặt trời mọc. Các CLB đã đổi tên gọi
thành “Thơ Haiku tiếng Việt” rồi chốt lại là “thơ Haiku Việt” như bây giờ để khảng
định đây là thơ do người Việt Nam viết trên đất nước mình. Tên gọi là vậy nhưng
thực chất vẫn tuân thủ đầy đủ mọi tiêu chí và đặc thù của thơ Haiku gốc. Khác
chăng là dựa vào xu hướng cách tân ở chính bản quốc mà cho phép giảm nhẹ sự bắt
buộc quý ngữ, có sử dụng khéo léo phụ từ (đặc biệt tính từ) để làm lung linh
hơn các hình ảnh trong khúc thơ.
Để phù hợp thị hiếu người Việt, thơ
đã dần tự nó xuất hiện nhiều yếu tố mới về hình thức. Đó là vần điệu, là việc đặt
tên cho một chùm thơ cùng chủ đề, là cách đặt ba hình ảnh của một bài thơ trên
ba dòng ... mà thơ Nhật Bản không có.
Từ hai CLB ở hai đầu đất nước, đến
nay nhiều địa phương cũng đã hình thành CLB thơ Haiku Việt như thành phố Nha
Trang, cố đô Huế, thành phố Hải Phòng. Riêng thành phố Huế đã có hai tổ chức độc
lập, đó là CLB Haiku Xứ Huế và CLB thơ Haiku - Cố đô Huế. Mọi CLB đều hoạt động sôi nổi theo những cách
riêng của mình. CLB haiku Xứ Huế thường xuyên sinh hoạt bằng các buổi trà đàm và tích cực
in ấn; đến nay đang chuẩn bị cho ra mắt tập thơ chung thứ ba mang tên “Khơi Nguồn
3”. Ở Hải Phòng lại rất chú ý đến việc tổ chức các cuộc thi thơ Haiku; tính đến
nay đã mở được ba cuộc thi, cuộc thứ ba vừa tổng kết, trao giải vào
trung tuần tháng mười hai. Với Hà Nội,
một trong hai cái nôi của thơ Haiku lại có thế mạnh về tổ chức loại hình sinh
hoạt mang tên gọi là “Hội ngộ Haiku” (thực chất là giao lưu). Việc này thường
phối hợp với các CLB khác nên đã gây được sự chú ý và ấn tượng của đông đảo hội
viên. Đáng kể nhất là các cuộc gặp gỡ tại Nha Trang, cố đô Huế và đất cảng Hải
Phòng. Có một hoạt động khó xuất hiện ở các CLB khác, đó là chấm thơ. Ở đây đào
tạo được một đội ngũ đông đảo giám khảo vững vàng, rất chuyên nghiệp. Họ đã chấm
cho nhiều ngàn bài thơ dự thi của CLB bạn và của trẻ em hằng năm do sứ quán Nhật
Bản tổ chức. Thật đáng khâm phục.
Không khó bắt gặp nhiều người làm thơ, thực chất là Haiku
nhưng lại dùng cách gọi tên khác như “Thơ ba câu” của Mai văn Phấn, “Thơ một
câu” trong ba tập Thiên – Địa – Nhân của Trần Phương. Lại có nhiều người làm
thơ Haiku nhưng không tham gia trong CLB nào, số này ngày càng đông và thường
xuất hiện trên mạng xã hội với tư cách cá nhân hoặc “Nhóm thơ Haiku”. Phải thừa
nhận một số bài thơ của họ đã đạt tiêu chí và chuẩn mực của của thơ Haiku đôi
khi còn hay nữa. Gần đây công chúng thưởng thức thơ Haiku cũng ngày càng đông đảo.
Những khúc Haiku đăng trên Facebook nhận được sự chú ý bằng những nhận xét sắc
xảo, sự đồng cảm và lời động viên thực lòng.
Trong quá trình sáng tác, nhiều haijin đề xuất những ý tưởng
nhằm làm mới cho thơ khá lạ như “Thơ Haiku một hình ảnh”, “Thơ đôi”. Lại có đề
xuất “chơi thơ” không phải bằng thư pháp mà bằng cách tạo ra chùm thơ Haiku có
cùng chủ đề liên kết, phối hợp, bổ sung cho nhau tạo ra bài thơ lớn không phải
là Haiku.
Đại dịch thế kỷ đã ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của
các CLB trong cả nước, việc sinh hoạt tập trung không tiến hành được, các cuộc
giao lưu, tọa đàm đã lập trình phải hủy bỏ. Tuy thế, hoạt động sáng tác và in ấn
dường như ít bị ảnh hưởng. Nhiều bài thơ vẫn đều đều xuất hiện đây đó, nhiều tập
thơ vẫn ra mắt ngoạn mục. Những tập thơ dầy mỏng khác nhau của các tác gia Đông
Tùng, Đinh Trần Phương, Phùng Gia Viên, Trần Phương… Các thi phẩm “Khơi Nguồn”
của CLB Haiku Xứ Huế, “Ban Mai Xanh” của của các thi nữ cả nước… được coi như
những liều vacine góp phần đẩy lùi đại dịch.
Bằng chỗ đứng
khác đi, dùng con mắt khách quan, cầu thị mà ngắm nghía khái quát cái quần thể
Vườn thơ xanh tươi này, chưa thể không nhíu mày chút xiu. Nói không ngoa là mấy,
thơ Haiku hình như đang bị thả nổi thì phải. Nhiều người viết theo phương châm
“Dĩ đa vi tinh” chứ không “Quý hồ tinh bất quý hồ đa” nữa! Duyên do là bởi người
viết ít để ý đến cái khuôn mẫu chuẩn mực của thể loại thơ này nơi bản xứ của nó
và những đổi trao xuất hiện trên các nội san, tọa đàm, trên mạng xã hội và
trong bàn luận của các buổi sinh hoạt. Cứ mỗi ngày “mở” một chút, dần dần chẳng
còn ra hình hài gì nữa. Hãy tạm quên đi cái vỏ mà đã có thời tranh luận như thể
chuyện quan trọng, chẳng hạn “Thơ ba câu” hay “Thơ ba dòng”, xuống dòng có viết
hoa không, viết liền một mạch hay dùng dấu ngăn cách (/), dòng để phân biệt các
ngắt ý… Hãy tạm quên đi hình thù cái chai mà phải cùng nhau tạo ra loại rượu
ngon mang hương vị của cả Sake và Quốc lủi.
May thay, số người đứng vững cả hai chân trên thơ Haiku,
cần mẫn tìm tòi như những con ong làm mật không phải là hiếm. vì thế người đọc
vẫn được thưởng thức hoa thơm trái ngọt từ vườn thơ này.
Xó chợ
Chiếc lon bỏ trống
Hạt mưa mồ côi.
(Nguyễn Thánh Ngã – Lâm Đồng)
Về thôi
Bờ sông níú gió
Chân trời níú mây.
(Lương Thị Đậm – Nha Trang)
Tuổi học trò
Tròn vo
Trái sấu. (Nguyễn Hoàng Lâm – Hà Nội)
Nên chăng
bên cạnh việc làm thơ, những người đang cầm bút, những tổ chức thơ Haiku hãy mở
nhiều cuộc bàn luận, thậm chí tranh luận rồi chấp nhận một khuôn mẫu với các
tiêu chí đầy đủ, rõ ràng cho một khúc thơ Haiku Việt. Nên chăng thơ Haiku Việt
phải có chỗ đứng xứng đáng trong vườn thơ Việt, trong nền văn hóa Việt để cùng
tỏa sáng tâm hồn Việt trong đời sống cộng đồng.
Chiếc vỏ ốc
Nằm nghiêng trên bờ cát
Ngày đêm ca hát
bằng lời gió vi vu
Hát về những ước mơ
của những ngày ốc còn cười nói
Về những hốc đá cao từng leo tới
Về rạn san hô cổ tích dưới lòng sâu
Chiếc vỏ ốc
Chứng tích thời gian gửi lại
Còn lưu tồn mãi mãi hình hài
của những tháng năm
Về nước rút cùng triều dâng
Về bình yên và sóng đổ
Chiếc vỏ ốc
Vẫn nằm nghiêng trên bãi đó
Mơ một ngày đẹp trời
Có chàng Cua ẩn sĩ rong chơi
Nhận làm lâu đài di động
Nó lại như được sống
Và hát
và đi
1. Bảy chú
lùn trong truyện "Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn" làm việc ở mỏ kim
cương và có tên tiếng Anh là :
Tôi gặp anh lần đầu trên Thơ, thơ Haiku. Một Hai jin sáng danh trong câu
lạc bộ của Thành Bác. Phải đến khi tham dự buổi sinh hoạt cùng anh ở cà phê
Viễn xưa mới mục sở thị con người điển trai, phong nhã và thông minh ấy.
Anh có bút danh Đông Tùng và pháp danh Thích Minh Cần. Một con người
sống tốt đời, đẹp đạo; trên lĩnh vực nào anh cũng giữ được sự cân bằng trên
từng bước đi của mình.
Với pháp danh thượng
tọa, anh là một nhà sư mẫu mực, lớp lớp tín đồ và môn đồ kính trọng. Anh hoạt
động tích cực trong công tác xã hội với vai trò thành viên ban trị sự phật giáo
thành phố. Qua những lần ghé chùa Huệ Nghiêm thăm anh, tôi đã trực kiến nét
sống cân bằng đời đạo ấy trong trai phòng, trong nếp sống và quan hệ với chư
tăng, phật tử, môn sinh của anh. Vì tránh lộng ngôn, tôi không muốn gọi anh là
nhà thơ hay thi sĩ mà chỉ nhẹ nhàng thân mật kêu tên Người thơ, Thi nhân thôi mặc dù
thơ anh rất đáng nể trên thi đàn. Anh đi cân bằng trên hai lĩnh vực thơ tự do
và thơ haiku; anh có phong cách riêng trong việc thể hiện thơ Haiku trên thư
pháp. Trong thơ anh thể hiện rõ mồn một cả tình đời với nghĩa đạo. Mẹ, quê
hương và trà luôn là những hình ảnh đậm nét. Đôi khi bóng dáng người em gái
cũng xa xăm, mơ hồ thấp thoáng đâu đó làm tươi thêm nét thơ mà anh cho là cái
chung của tình người trong mọi chúng sinh. Anh đã đáp nghĩa cho các đấng sinh
thành và quê hương bằng hai học vị cử nhân với thạc sĩ.
Xin bình yên cơn gió
Để cung đàn ngân nga
Như lời ru của mẹ
Nửa đời chẳng phôi pha
Xin bình yên sợi nắng
Cho hương về nơi đây
Mồ hôi cha rụng xuống
Làn tóc con xanh dài … (Niệm bình yên)
Mưa…
Thấm lạnh vần thơ nhỏ
Thấm lạnh cả con tim
Chiếc ô hồng trước ngõ
Hạnh phúc ai đi tìm … (Viết cho ngày mưa)
… …
Chén trà trong tỉnh thức
Dâng đấng đại bi từ
Xin một lần vong ngã
Bước vào miền vô dư. (Trà đêm)
Tiếng chuông ngân nga
Cõi lòng phiền muộn
Chợt nở ngàn hoa.
Tiếng chuông chùa rơi
Bữa cơm mẹ nấu
Ngọt vị mồng tơi.
Đôi vần thơ ấy chỉ là điểm xuyết để minh chứng.
Trong nhiều nhiều bài thơ khác của nhiều tập thơ, Đông Tùng đều không đi chệch
cái mạch chẩy xuyên suốt của mình. Chấp bút đôi điều về thượng tọa thi nhân
này, đầu tôi cứ thấp thoáng lời thơ nối điêu của sư Pháp Thuận khi giả làm lái
đò chở sứ nhà Tống Lý Giác trong hai câu cuối của bài thơ “Đôi ngỗng” nổi tiếng
xưa ngày.
Nga nga lưỡng nga nga
Ngưỡng diện hướng thiên nha
Bạch mao phô lục thủy
Hồng trạo bãi thanh ba
Nhân chuyến công du lần này, thượng tọa thi nhân thu xếp cuộc gặp gỡ sau
hơn mười năm ra xứ Bắc. Vẫn dáng dấp ấy, đôi mắt ấy và tình cảm nồng thắm ấy,
chúng tôi sống lại những cuộc thơ, cuộc thăm đã có cùng nhau từ buổi một hai.
Tôi tự hỏi cái gì đã gắn kết những con người khác nhau về tuổi tác, tín ngưỡng,
xứ sở… để trân quý nhau đến thế. Chợt nghĩ đến sợi Tơ hồng mà Ông tơ Bà nguyệt
dùng để se duyên đôi lứa, tôi trộm nghĩ ra một thứ sợi nghe hơi lạ tai nhưng rất
hợp với chúng tôi: Sợi thơ!
Đêm qua gió lạnh về
Vi vút ngoài song cửa
Đêm nằm nghe gió thở
Ấm tròn trong chăn êm
Sớm nay bước qua thềm
Hơi thở mờ sương khói
Thì thầm câu chào hỏi
Ấm ran tận đáy lòng
Nụ cười trong mắt trong
Xuyên màn sương buốt lạnh
Có gì như lửa ánh
Ấm nồng trái tim vui
Nghiêng vai chen mưa rơi
Bàn tay vương lạnh giá
Nghe râm ran ấm tỏa
Từ lòng tay bạn bè
Ai lo mùa đông về
Khép lòng che chắn gió
Ta thả tình buông ngỏ
Ôm mùa đông trong tay.
“Hoa phấn
rơi rơi”. Đó là hình ảnh đầu tiên của phiến khúc Haiku:
Hoa phấn rơi rơi
Xanh đời
Bạc tóc.
(Lý Viễn Giao – chùm Haiku “Hoa chữ”)
Tên gọi
Hoa phấn đã nâng tầm thẩm mỹ và lãng mạn cho thứ được tạo ra bởi sự giao thoa
giữa viên phấn trắng với tấm bảng đen rồi. Hoa chứ không là bụi nữa! Cũng không
rơi đơn chiếc, nhất thời mà rơi rơi như thể là bay bay ấy.
Hoa bay vào những đôi mắt xanh trong, mái đầu xanh tơ để
hình thành tri thức cùng cách làm người cho thế hệ xanh non. Để rồi những con
người này ùa vào dòng xanh mơn mởn của cuộc sống chẩy mãi không ngừng.
Hoa cũng phủ lên mái đầu của những người đã miệt mài với
nó qua năm tháng màu bạc thời gian. Màu bạc ấy cũng như thể màu vàng óng của sợi
tơ rút ra từ ruột con tằm cần mẫn vậy.
Màu của Hoa phấn tương phản với màu cuộc đời, tương đồng
với màu tóc người cầm phấn pha trộn hài hòa trong bức tranh Hoa chữ.
Đã có những
bài thơ dài viết về bảng đen phấn trắng. đã có những ca khúc với giai điệu bay
bổng nói về bụi phấn. ở đây, vẻn vẹn tám âm tiết của ba hình ảnh độc lập ướp
hương nhau đã tạo nên một không gian rộng cùng thời gian dài cho một nghề cao
quý nhiều ân uy.
Thơ Haiku là thế đó và nghề Trồng người
cũng là thế đó!