Chơi thơ

          Chơi thơ là một trong các thú tao nhã của những người thơ. Thú chơi này được dùng cả khi thưởng thức và sáng tác. Lúc thưởng thức, không chỉ đọc thơ bằng mắt, đọc thành lời mà còn ngâm, còn diễn. Không chỉ viết lên giấy bằng những nét thường mà còn cách điệu thành ra bản thư pháp, tạo hình cho con chữ làm nên bức thư họa. Bài thơ viết xong còn thả lên trời, treo lên cành để hái hay phổ một giai điệu phù hợp để kết thành lời ca… Còn khi sáng tác cũng có nhiều cách chơi. Nối thơ, họa thơ thường được dùng thể hiện sự đồng cảm. Phá cách, nghịch cách hay dùng khi muốn gây chú ý. Viết tự do, viết như văn xuôi để thỏa mãn một tư chất phóng khoáng. Riêng đối với thơ Đường luật, cuộc chơi thật lắm công phu. Vẫn niêm luật, vần đối ấy nhưng gần như thi nhân còn muốn cầu kỳ hơn, nâng tầm tài nghệ và tri thức bằng các lối viết siêu đẳng, tạo ra nhiều hình thức lạ như  Liên hoàn, thuận nghịch độc, thủ vĩ ngâm, thủ nhất thanh, thủ nhất tự, tung hoành trục…

          Thơ Haiku có thể chơi được chăng? Xin thưa là được và đã có chơi rồi đấy! Việc không dùng quý ngữ, viết thơ có vần có điệu, cho tính từ xuất hiện trong thơ, đặt tiêu đề cho một chùm thơ …chẳng phải là chơi đó sao bởi lẽ người Nhật đâu có làm thế.  Nhưng nếu mãi chỉ có thế cũng chưa đủ làm nên tên gọi “Haiku Việt” mà nhiều người đang dùng hiện nay ngộ nhận. Xin mạo muội đưa ra một cách chơi để thăm dò dư luận. Nhiều Haijin Việt đã viết thơ Haiku thành chùm và đặt tiêu đề cho nó. Kể qua vài tên tác giả như Vũ Tam Huề, Nghiêm Xuân Đức … làm dẫn dụ cho những người có lối chơi này. Những phiến khúc thơ trong chùm không liên quan với nhau trong một kiến trúc nhưng cùng nói về một chủ đề. Chúng “ướp hương” cho nhau thể hiện một ý tưởng trọn vẹn. Chẳng hạn chùm thơ  “Đời” của Lý Viễn Giao :

               Cánh mỏng

               Lưng trời

               Mắt xa khơi

                         *

               Hương sen bện khói

               Một tách trà

               Một tiếng khà

                         *

               Gió mành thầm thì

               Cơn mơ bỏ đi

               Đêm trắng

                         *

               Hun hút đường xanh

               Gió độc hành

               Lối cũ

                         *

               Tựa lưng ghế đá

               Nhìn xuyên kẽ lá

               Mặt trời lung lay

Còn  đây là một Liên khúc Haiku, nó cũng bao gồm nhiều phiến khúc, các phiến khúc  dắt tay nhau để cùng đặt chân lên miền cảm xúc của một người đi xa trở về ngôi trường cũ thân yêu. Khi ghép liền kề nhau những đoản khúc này ta sẽ nhặt được một bài thơ hoàn chỉnh.

Biết

Mùa hè

Những đóa sen hồng

Mượn gió bờ sông

Ướp thơm nắng sớm

* 

Chạy suốt đường me

Lời ve

Say nắng

 * 

Cánh phượng bên song cửa

Thắp lửa

Chong mắt mùa thi

* 

Gió rung tán lá

Quả trứng rơi

Mặt trời

 *

Biển nghiêng mềm sóng

Nước chuốt mịn da

Giao thoa .

Giảm quấy rối

 

-         Xin hỏi bạn câu này và hãy trả lời thật lòng nhé ?

-         Gì mà vòng vo Tam quốc làm vậy bạn ?

-         Có những biện pháp nào giảm thiểu được tình trạng quấy rối phụ nữ như hiện nay ?

-         Có nhiều và một trong số ấy là phái yếu không nên làm đẹp một cách cực đoan ! 

-          ?!  

 

Bướm

 

Hoa rủ rê

Đôi bướm trắng

Quên đường về

*

Cô bé thò tay

Cặp bướm vàng bay

Bầu trời trong vắt

 *   

Hai bím tóc rung

Hai chú bướm hồng

Theo vào lớp học

*

Vạt cỏ ven đê

Lững thững trâu về

Bướm dăng kín lối

*

Trang giấy học trò

Đôi cánh bướm khô

Dính đầy mực tím

 

Bất hạnh

Tiếng hạ

Dưới vòm me

Một dàn ve

Lay chùm nắng

* 

Tiếng chim cu

Gật gù

Xóm vắng         

*  

Sau trận mưa rào

Nước ngập bờ ao

Đêm đầy tiếng ếch

* 

Gió thầm thì

Sáo vu vi

Diều treo mắt

* 

Sao đầy trời

Giọt sương rơi

Dế mèn thôi hát

Danh xưng

          Trong dân gian có câu “Trông mặt đặt tên”. Câu nói nôm na, giản dị vậy mà sâu xa biết nhường nào. Người ta cứ loay hoay đi tìm tên cho cái trạm thu lệ phí giao thông trên đường mãi mà không xong. Nếu đúng là cần tìm tên chỉ để thỏa mãn nhu cầu ngôn ngữ thôi thì xin có đôi lời tham vấn.

          Thu tiền ư? Thì đúng rồi vì đây là nơi xe cộ qua lại phải nộp tiền lệ phí thật! Nhưng tên gọi này không nói lên được bản chất của việc thu bởi lẽ có nhiều nơi cũng thu tiền như bệnh viện, trường học, cửa hàng, khu giải trí… Chỉ nói ngay tại trạm thu này thôi thì đó là thu tiền lưu thông hàng hóa, tiền gây ô nhiễm môi trường, làm hư mòn đường hay tiền gây quỹ từ thiện ? Nếu muốn rõ ràng phải gọi đầy đủ là “Trạm thu tiền lệ phí giao thông”

          Người dân, mà trực tiếp là những người lái xe không bức xúc vì tên gọi của các trạm giao thông này mà ở nơi những bất cập của nó. Đó là khoảng cách các trạm, đó là mức tiền thu và đó là cung cách quản lý không minh bạch dẫn đến sự tùy tiện, thất thoát và hiện tượng lợi ích nhóm thao túng. Nên chăng hãy lắng nghe, hãy thực sự cầu thị để điều chỉnh những bất cập cho hợp lý hợp tình. Nên chăng tìm kiếm việc hoàn vốn đầu tư bằng cách kéo dài thời hạn thu, giảm bớt mức độ thu một cách minh bạch để nhiều thế hệ lái xe san sẻ sự đóng góp, tránh tình trạng tiền phí nhiều hơn tiền xăng dầu như hiện nay.

          Cái tên vô lối “thu giá” coi như quên đi. Tên “Thu tiền” lập lờ cũng đừng nên cho tồn tại. Hãy “trông mặt” việc thu tiền của các trạm giao thông mà “đặt tên” cho nó. Có lẽ nên gọi nó là Trạm thu LỘ PHÍ vừa sáng nghĩa, vừa gọn từ. Danh xưng này sẽ tồn tại tường minh với bạn bè nó như Viện phí, Học phí, hội phí … mà ta từng quen gọi.

         

Danh xưng

          Trong dân gian có câu “Trông mặt đặt tên”. Câu nói nôm na, giản dị vậy mà sâu xa biết nhường nào. Người ta cứ loay hoay đi tìm tên cho cái trạm thu lệ phí giao thông trên đường mãi mà không xong. Nếu đúng là cần tìm tên chỉ để thỏa mãn nhu cầu ngôn ngữ thôi thì xin có đôi lời tham vấn.

          Thu tiền ư? Thì đúng rồi vì đây là nơi xe cộ qua lại phải nộp tiền lệ phí thật! Nhưng tên gọi này không nói lên được bản chất của việc thu bởi lẽ có nhiều nơi cũng thu tiền như bệnh viện, trường học, cửa hàng, khu giải trí… Chỉ nói ngay tại trạm thu này thôi thì đó là thu tiền lưu thông hàng hóa, tiền gây ô nhiễm môi trường, làm hư mòn đường hay tiền gây quỹ từ thiện ? Nếu muốn rõ ràng phải gọi đầy đủ là “Trạm thu tiền lệ phí giao thông”

          Người dân, mà trực tiếp là những người lái xe không bức xúc vì tên gọi của các trạm giao thông này mà ở nơi những bất cập của nó. Đó là khoảng cách các trạm, đó là mức tiền thu và đó là cung cách quản lý không minh bạch dẫn đến sự tùy tiện, thất thoát và hiện tượng lợi ích nhóm thao túng. Nên chăng hãy lắng nghe, hãy thực sự cầu thị để điều chỉnh những bất cập cho hợp lý hợp tình. Nên chăng tìm kiếm việc hoàn vốn đầu tư bằng cách kéo dài thời hạn thu, giảm bớt mức độ thu một cách minh bạch để nhiều thế hệ lái xe san sẻ sự đóng góp, tránh tình trạng tiền phí nhiều hơn tiền xăng dầu như hiện nay.

          Cái tên vô lối “thu giá” coi như quên đi. Tên “Thu tiền” lập lờ cũng đừng nên cho tồn tại. Hãy “trông mặt” việc thu tiền của các trạm giao thông mà “đặt tên” cho nó. Có lẽ nên gọi nó là Trạm thu LỘ PHÍ vừa sáng nghĩa, vừa gọn từ. Danh xưng này sẽ tồn tại tường minh với bạn bè nó như Viện phí, Học phí, hội phí … mà ta từng quen gọi.

         

Cửa Phật

Cho đến tận bây giờ tôi vẫn nhớ như in chuỗi ngày bé thơ với ngôi chùa làng nho nhỏ. Ngày ấy, với tôi, chùa làng cũng không đến nỗi nào khi mà tôi chưa được biết những quần thể chùa hoành tráng nhất nhì châu lục và thế giới như bây giờ. Nhà tôi ở không xa chùa là mấy nên những ngày rằm mồng một, phải khi thuận gió, mùi nhang khói phảng phất đến tận đầu vườn. Tiếng mõ gõ nhịp thời gian và lời chuông ngân loang trong sương từng sớm từng chiều rót vào tôi như một phần không thể thiếu của nhịp sống ấu thơ. Mỗi lần bám mẹ lên chùa, tôi đi qua cây cầu đá bắc ngang con ngòi rộng rồi men theo bờ ngòi đến thẳng cổng tam quan. Mùi thơm nhẹ nhàng phảng phất của hoa trang hoa súng , tiếng ộp oạp của ếch nhái, giục bàn chân nhỏ lon ton không mỏi khi túm lấy vạt áo dài nâu của mẹ bay cong trong gió.

          Đi trong tiếng chuông ngân mõ tụng tôi thấy bước chân mình bồng bềnh. Nằm giữa khu vườn chùa nhấp nhô dăm ngọn tháp, nơi an nghỉ của các thiền tăng. Tuy không rộng lớn nhưng chùa làng tôi cũng đủ tiền sảnh, hậu cung; đủ nhà trai, nhà chè. Vào cung chính, tôi hơi rờn rợn khi đứng trước những pho tượng uy nghi mang nhiều dáng vẻ khác nhau. Sợ nhất là khi đến gần “Ông ác” và mủi lòng hơn cả là lúc đứng trước vị “Nhịn ăn mà mặc”. Tôi không nhớ hết sư tiểu trong chùa, chỉ thích sư cụ trụ trì với dáng điềm đạm và cũng “cổ kính” như ngôi chùa hay phát lộc cho. Có lần tôi làm thơ về chùa làng mình, bài thơ có đoạn viết:… “Chùa xưa ẩn dưới màn cây lá

                                        Sư cụ ra vào giữa khói hương

                                        Chuông giong mõ điểm trong yên ả

                                        Đài phật lung linh tháp gội sương” …

          Lớn lên, được đi nhiều và cũng vãn cảnh nhiều chùa. Mỗi lần gặp lại ngôi chùa giống như chùa làng xưa, tôi đều lấy lại được cảm giác thanh thản, bình yên và tự tại. Cảnh trí tĩnh lặng trong không gian thoáng đãng di dưỡng tâm hồn, cho mình được sống bằng chính mình. Bây giờ tôi đã đủ hiểu chùa không thiêng vì to, vì lạ. Trộm nghĩ, Phật cũng chỉ muốn lung linh ở những nơi thâm am tĩnh tự , ở đó phật thuyết được tỏa sáng trong lòng người. Điều này chẳng biết đúng sai ?